Zioła w doniczce: bazylia, oregano, rozmaryn i tymianek

Zioła śródziemnomorskie na parapecie – od czego zacząć

Bazylia, oregano, rozmaryn i tymianek potrafią zmienić zwykły parapet w niewielki, pachnący ogród kuchenny. Nie potrzebujesz szklarni ani dużego balkonu. Potrzebujesz natomiast dobrego światła, doniczek z odpływem i świadomości, że każda z tych roślin ma nieco inny rytm. Najwięcej pomyłek pojawia się wtedy, gdy wszystkie zioła traktuje się identycznie i podlewa przy okazji, taką samą ilością wody.

Najlepszym miejscem będzie jasny parapet od strony południowej lub zachodniej. Wschodnie okno również może się sprawdzić, zwłaszcza od wiosny do wczesnej jesieni, ale zimą rośliny mogą mieć tam za mało światła. Zioła ustawione daleko od szyby często wyglądają przez kilka tygodni dobrze, po czym zaczynają się wyciągać, przechylać w stronę okna i wytwarzać coraz mniejsze liście.

Przyjmuje się, że większość ziół kulinarnych najlepiej rośnie przy co najmniej kilku godzinach bezpośredniego słońca dziennie. W mieszkaniu liczy się jednak nie tylko kierunek okna, lecz także piętro budynku, zacienienie przez drzewa i sąsiednie domy, szerokość parapetu oraz temperatura przy szybie. Roślina na jasnym, lecz odsuniętym o dwa metry blacie może otrzymywać znacznie mniej użytecznego światła niż doniczka stojąca tuż przy oknie.

Zimą warto rozważyć prostą lampę przeznaczoną do doświetlania roślin. Nie musi działać przez całą dobę. Zioła również potrzebują okresu ciemności. Najwygodniej podłączyć lampę do timera i ustawić ją tak, aby uzupełniała krótki dzień, a nie świeciła przypadkowo późnym wieczorem. Jeśli pędy pozostają zwarte, a odstępy pomiędzy parami liści są krótkie, warunki świetlne są zwykle wystarczające.

Drugim ważnym elementem jest przewiew. Nie chodzi o zimny przeciąg, lecz o umiarkowany ruch powietrza. Gęsto ustawione, mokre rośliny w nagrzanej kuchni łatwiej mają problemy z pleśnią, plamami na liściach i szkodnikami. Zachowaj niewielki odstęp pomiędzy doniczkami i nie wciskaj rozmarynu ani bazylii pomiędzy szybę a ciężką zasłonę.

Ciekawostka

Oregano, bazylia, rozmaryn i tymianek należą do tej samej rodziny botanicznej, dlatego łączą je aromatyczne liście i podobna budowa kwiatów. Nie oznacza to jednak, że mają identyczne wymagania dotyczące wody i temperatury.

Bazylia jest najbardziej ciepłolubna i zwykle najkrócej zachowuje dobrą kondycję w polskim mieszkaniu. Oregano oraz tymianek są niższe i bardziej odporne na krótkie przesuszenie. Rozmaryn może z czasem zmienić się w mały, zdrewniały krzew, lecz potrzebuje więcej miejsca dla korzeni. Właśnie dlatego wspólna skrzynka dla wszystkich czterech gatunków wygląda efektownie głównie na początku. W dłuższej uprawie wygodniejsze są osobne doniczki.

Doniczki, podłoże i podlewanie bez typowych błędów

Najważniejszą cechą doniczki nie jest jej kolor ani materiał, lecz otwór odpływowy. Osłonka bez otworu może służyć jako dekoracja, ale właściwa doniczka powinna stać w niej na podstawce lub warstwie umożliwiającej swobodne wyjęcie i wylanie nadmiaru wody. Korzenie ziół nie mogą przez wiele godzin pozostawać zanurzone w wodzie zebranej na dnie osłonki.

Bazylia może rosnąć w pojemniku o średnicy kilkunastu centymetrów, pod warunkiem że nie znajduje się w nim kilkadziesiąt ciasno stłoczonych siewek. Doniczki sprzedawane w działach spożywczych często zawierają wiele młodych roślin. Taka gęsta kępa szybko zużywa wodę i składniki odżywcze. Możesz delikatnie podzielić ją na dwie lub trzy części i posadzić osobno, nie rozrywając przy tym całkowicie bryły korzeniowej.

Oregano i tymianek dobrze czują się w niezbyt głębokich pojemnikach, ale również potrzebują miejsca na rozrastanie się na boki. Rozmarynowi warto od początku przeznaczyć większą doniczkę. Młoda roślina nie musi od razu trafić do ogromnego naczynia, ponieważ zbyt duża objętość mokrego podłoża schnie długo. Przesadzaj go stopniowo, wybierając za każdym razem doniczkę tylko o kilka centymetrów szerszą.

Do uprawy domowej użyj dobrej ziemi przeznaczonej do roślin doniczkowych lub ziół, a nie ciężkiej ziemi przyniesionej z ogrodu. Dla oregano, rozmarynu i tymianku podłoże powinno być wyraźnie przepuszczalne. Możesz wymieszać je z perlitem, drobnym żwirkiem ogrodniczym albo piaskiem przeznaczonym do podłoży. Bazylia również potrzebuje odpływu wody, ale lepiej rośnie w mieszance zatrzymującej nieco więcej wilgoci.

Warstwa kamyków na dnie nie zastępuje otworu odpływowego. Woda i tak będzie gromadziła się w zamkniętym naczyniu. Znacznie skuteczniejsze jest właściwe podłoże, drożny otwór i regularne opróżnianie podstawki.

Mit vs fakt

Mit: ziół śródziemnomorskich prawie nie trzeba podlewać. Fakt: rośliny w doniczkach wysychają szybciej niż te rosnące w gruncie. Oregano, rozmaryn i tymianek nie lubią stałej wilgoci, lecz nadal potrzebują dokładnego podlania, gdy podłoże odpowiednio przeschnie.

Nie ustalaj sztywnego harmonogramu w rodzaju „pół szklanki co wtorek”. W słoneczny tydzień bazylia może potrzebować wody nawet codziennie, natomiast zimą rozmaryn może przesychać przez kilka lub kilkanaście dni. Przed podlaniem dotknij podłoża palcem. Jeśli przy bazylii wierzchnia warstwa zaczyna wysychać, można ją podlać. Przy rozmarynie, tymianku i oregano poczekaj, aż ziemia przeschnie wyraźniej, ale nie pozwól, by cała bryła korzeniowa przez długi czas była twarda i zupełnie sucha.

Podlewaj dość obficie, aż niewielka ilość wody wypłynie na podstawkę, a następnie usuń jej nadmiar. Częste dolewanie kilku łyżek zwilża jedynie powierzchnię i może prowadzić do tworzenia płytkiego systemu korzeniowego. Staraj się kierować wodę na ziemię, a nie po liściach, szczególnie wieczorem.

Nawożenie powinno być oszczędne. W okresie intensywnego wzrostu bazylia może otrzymywać rozcieńczony nawóz do ziół lub roślin jadalnych co kilka tygodni. Oregano, tymianek i rozmaryn nie wymagają bardzo żyznego podłoża. Nadmiar nawozu może dać szybki, miękki wzrost, który jest mniej zwarty i bardziej podatny na szkodniki.

• Bazylia: stale lekko wilgotna, ale nigdy stojąca w wodzie.
• Oregano: podlewane dopiero po częściowym przeschnięciu ziemi.
• Rozmaryn: podlewany dokładnie, lecz rzadziej; szczególnie wrażliwy na mokre korzenie zimą.
• Tymianek: dobrze znosi krótkie przesuszenie, ale w małej doniczce może wyschnąć bardzo szybko.

Bazylia i oregano – pielęgnacja oraz zastosowanie w kuchni

Bazylia najpiękniej pachnie, gdy jest regularnie zbierana. Zamiast odrywać pojedyncze największe liście od dołu, ścinaj wierzchołek pędu tuż nad parą dobrze rozwiniętych liści. Z ich kątów wyrosną dwa nowe odgałęzienia. Roślina stanie się niższa, gęstsza i wytworzy więcej młodych listków.

Jeśli bazylia zaczyna kwitnąć, nie oznacza to, że natychmiast przestaje być jadalna. Roślina przeznacza jednak coraz więcej energii na kwiaty i nasiona, a mniej na nowe liście. Gdy zależy ci przede wszystkim na zbiorach kulinarnych, usuwaj pąki kwiatowe wraz z krótkim fragmentem wierzchołka.

Największym zagrożeniem dla bazylii jest połączenie chłodu i mokrego podłoża. Nie ustawiaj jej zimą przy nieszczelnym oknie i nie pozwalaj, aby liście dotykały lodowatej szyby. Źle reaguje również na bardzo gorące powietrze z kaloryfera. Dobrym miejscem jest jasny parapet, pod którym grzejnik nie działa przez cały dzień z maksymalną mocą.

W kuchni świeżą bazylię najlepiej dodawać pod koniec przygotowywania potrawy. Pasuje do pomidorów, prostych sosów, zup, sałatek i pizzy Margherita. Wysoka temperatura szybko zmienia jej świeży aromat, dlatego część listków możesz dodać do sosu podczas gotowania, a resztę już na talerzu.

Pesto genovese nie jest po prostu dowolnym zielonym sosem. W liguryjskiej tradycji jego podstawą jest świeża bazylia, łączona z oliwą extra vergine, serami, orzeszkami piniowymi, czosnkiem i solą. Domowa bazylia może być świetnym początkiem własnego pesto, nawet jeśli nie dysponujesz bazylią posiadającą chronione oznaczenie Basilico Genovese DOP.

Oregano rośnie inaczej. Tworzy drobniejsze liście i z czasem rozgałęzioną kępę. Lubi mocne słońce i przepuszczalne podłoże. Regularne ścinanie końcówek zapobiega nadmiernemu wydłużaniu pędów. Jeżeli pozwolisz mu zakwitnąć, drobne kwiaty mogą stać się ozdobą parapetu lub balkonu, ale po kwitnieniu warto roślinę lekko skrócić.

Oregano jest jednym z tych ziół, które po wysuszeniu nie tracą całego charakteru. Przeciwnie, jego smak staje się bardziej skoncentrowany i dobrze łączy się z pomidorami, oliwą, czosnkiem, bakłażanem, cukinią i daniami zapiekanymi. Na południu Włoch pojawia się między innymi w prostych kompozycjach opartych na pomidorach, pieczywie i oliwie.

Smak regionu

Oregano kojarzy się z pizzą, lecz nie jest obowiązkową przyprawą każdej włoskiej pizzy. W klasycznej neapolitańskiej Marinara łączy się z pomidorami, czosnkiem i oliwą. Margherita otrzymuje natomiast świeżą bazylię, pomidory, mozzarellę i oliwę.

Warto też oddzielić zastosowanie kulinarne od leczniczego. Suszone oregano może być elementem urozmaiconej diety, ale nie powinno być przedstawiane jako środek leczący wątrobę albo zastępujący poradę medyczną. Skoncentrowane olejki i suplementy to zupełnie inne produkty niż szczypta przyprawy używana do sosu.

Jeżeli masz na parapecie tylko miejsce na jedną z tych roślin, wybierz bazylię, gdy najczęściej przygotowujesz pesto, sałatki i świeże sosy. Oregano będzie praktyczniejsze, jeśli gotujesz potrawy pomidorowe, pieczone warzywa, pizzę Marinara i dania, w których zioło może dłużej podgrzewać się razem z sosem.

Rozmaryn i tymianek – jak utrzymać zwarte, aromatyczne rośliny

Rozmaryn jest jednocześnie przyprawą i dekoracyjnym, zimozielonym krzewem. Jego wąskie liście oraz intensywny zapach dobrze pasują do ziemniaków, pieczonych warzyw, focaccii, drobiu i innych mięs. W doniczce może rosnąć przez kilka lat, jeżeli otrzyma dużo światła i nie będzie stale przelewany.

Najlepsze będzie dla niego słoneczne stanowisko i podłoże, przez które woda przepływa bez zatrzymywania się wokół korzeni. Gdy rozmaryn zaczyna tracić kondycję, odruchem bywa częstsze podlewanie. To nie zawsze pomaga. Opadanie lub brązowienie liści może być skutkiem zarówno przesuszenia, jak i uszkodzenia korzeni w mokrej ziemi. Dlatego najpierw sprawdź wilgotność podłoża na głębokości kilku centymetrów.

Rozmaryn warto przycinać delikatnie i regularnie. Do gotowania ścinaj końcówki zielonych, elastycznych pędów. Takie cięcie pomaga utrzymać zwarty kształt. Nie skracaj jednorazowo całej rośliny do starego, pozbawionego liści drewna, ponieważ z takich fragmentów może słabo wypuszczać nowe pędy.

Zimą rozmaryn powinien stać w jasnym miejscu, z dala od gorącego kaloryfera. W ciepłym, suchym mieszkaniu może stać się podatny na przędziorki. Jeżeli masz chłodniejszy, bardzo jasny pokój lub oszklony ganek zabezpieczony przed silnym mrozem, roślina często przechodzi tam zimę spokojniej niż w gorącej kuchni.

Tymianek zajmuje mniej miejsca, ale również potrzebuje słońca i szybko przesychającego podłoża. Jego drobne liście można zbierać razem z miękkimi końcówkami pędów. Po kwitnieniu przytnij roślinę lekko, aby nie tworzyła długich, łysiejących gałązek.

Smak tymianku jest ciepły, wytrawny i ziołowy, ale może wyraźnie zmieniać się pomiędzy odmianami. Zwykły tymianek pospolity nie musi pachnieć cytrynowo. Jeżeli szukasz świeżej, cytrusowej nuty do ryb, warzyw lub jasnych sosów, sprawdź nazwę sadzonki i wybierz tymianek cytrynowy. Kupowanie rośliny jedynie na podstawie ogólnej etykiety „tymianek” może dać inny aromat, niż oczekujesz.

Rozmaryn i tymianek dobrze znoszą mocne słońce, lecz ich małe doniczki podczas letniej fali upałów mogą wysychać w ciągu jednego dnia. Odporność na suszę dotyczy przede wszystkim roślin dobrze ukorzenionych w gruncie. Egzemplarz w pojemniku nadal ma ograniczony zapas wody.

Na co uważać

Nie stawiaj świeżo kupionego rozmarynu ani tymianku od razu obok całej kolekcji roślin. Najpierw obejrzyj spód liści i nasady pędów. Drobne pajęczynki, lepkie powierzchnie, jasne punkty lub nieruchome tarczki mogą świadczyć o obecności szkodników.

Jeśli chcesz posadzić tymianek, oregano i rozmaryn w jednej długiej skrzynce, wybierz odpowiednio duży pojemnik i bardzo przepuszczalne podłoże. Rozmaryn ustaw tak, aby nie zacieniał niższych ziół. Bazylia powinna pozostać w osobnej doniczce, ponieważ potrzebuje częstszego podlewania i cieplejszych warunków.

W kuchni rozmaryn dodawaj oszczędnie. Kilka drobno posiekanych igieł może wystarczyć do całej porcji pieczonych ziemniaków. Tymianek jest zwykle łatwiejszy do stopniowego dozowania. Jego gałązkę można dodać do sosu, zupy lub duszonego mięsa, a twardszą łodyżkę wyjąć przed podaniem.

Zbiór, suszenie, przechowywanie i ratowanie osłabionych ziół

Regularny zbiór jest częścią pielęgnacji. Bazylia, oregano i tymianek zagęszczają się po prawidłowym przycinaniu, a rozmaryn zachowuje zgrabniejszy kształt. Najlepiej ścinać czyste, zdrowe pędy rano, kiedy liście są jędrne, lecz nie są już mokre od podlewania albo rosy.

Nie pozbawiaj wieloletniej rośliny większości zielonych części podczas jednego zbioru. Bezpieczniej zebrać mniej więcej jedną trzecią młodych przyrostów i pozwolić roślinie odbudować masę liści. Bazylia rosnąca jako roślina sezonowa może być ścinana mocniej, ale także powinna zachować kilka par zdrowych liści, z których wypuści kolejne pędy.

Bazylię najlepiej wykorzystywać na świeżo. Nadwyżkę możesz zamrozić, przygotować z niej pesto przeznaczone do lodówki albo zamrozić pesto w małych porcjach. Po rozmrożeniu liście nie będą jędrne i dekoracyjne, ale zachowają aromat potrzebny do sosu lub zupy.

Oregano, rozmaryn i tymianek łatwo wysuszyć. Zwiąż zdrowe, suche pędy w niewielkie pęczki i zawieś je w przewiewnym miejscu bez ostrego słońca. Pęczki nie powinny być grube, ponieważ środek będzie schnąć zbyt wolno. Gdy liście są całkowicie kruche, oddziel je od łodyg i przełóż do szczelnego pojemnika przechowywanego z dala od światła oraz wilgoci.

Nie przechowuj przez wiele tygodni świeżych ziół zanurzonych w oliwie w temperaturze pokojowej. Domowe mieszanki świeżych ziół, czosnku i oleju wymagają chłodzenia i bardzo krótkiego czasu przechowywania. Bezpieczniejszym sposobem na dłuższy zapas jest zamrożenie pesto lub samych ziół.

Praktyczny pomysł

Przeznacz jeden dzień tygodnia na szybki przegląd zielnika. Obróć doniczki o ćwierć obrotu, sprawdź spód liści, usuń suche części, opróżnij osłonki z wody i zetnij pędy potrzebne do najbliższych posiłków.

Gdy zioło słabnie, najpierw przyjrzyj się objawom. Długie, wiotkie i blade pędy najczęściej oznaczają niedostatek światła. Miękkie, czerniejące łodygi przy mokrej ziemi sugerują przelanie lub problemy korzeniowe. Suche końcówki w bardzo lekkim podłożu mogą wskazywać na przesuszenie, ale przy rozmarynie warto sprawdzić także korzenie, ponieważ uszkodzona przez nadmiar wody roślina również może wyglądać na „spragnioną”.

• Żółte dolne liście bazylii: sprawdź zagęszczenie roślin, światło i wilgotność podłoża.
• Biały nalot: usuń porażone liście, popraw przewiew i unikaj moczenia całej rośliny wieczorem.
• Lepkie liście: obejrzyj pędy pod kątem mszyc lub innych owadów ssących.
• Drobne pajęczynki: odizoluj roślinę i sprawdź, czy nie pojawiły się przędziorki.
• Zahamowanie wzrostu: skontroluj, czy korzenie nie wypełniły całej doniczki i czy roślina ma wystarczająco dużo światła.

Przy ziołach przeznaczonych do jedzenia zachowaj ostrożność z preparatami ochrony roślin. Najpierw odizoluj porażoną doniczkę, usuń najmocniej uszkodzone części i spłucz szkodniki wodą. Jeżeli potrzebny jest gotowy środek, wybierz produkt dopuszczony do roślin jadalnych i bezwzględnie przestrzegaj informacji o sposobie stosowania oraz okresie karencji.

Nie każdą roślinę trzeba ratować za wszelką cenę. Bardzo osłabiona bazylia po kilku miesiącach użytkowania może zostać zastąpiona nową sadzonką lub wysiewem. W przypadku rozmarynu, oregano i tymianku warto wcześniej spróbować pobrać zdrowe sadzonki pędowe, aby zachować roślinę w nowej, młodej formie.

Cztery zioła, które porządkują smak włoskiej kuchni

Największą zaletą domowego zielnika nie jest ilość zebranych liści, lecz możliwość użycia właściwego zioła we właściwym momencie. Włoska kuchnia rzadko potrzebuje jednocześnie całej garści przypadkowych przypraw. Częściej opiera się na prostym połączeniu pomidorów, oliwy, czosnku i jednego wyraźnego aromatu.

Bazylię zachowaj do potraw, w których liczy się świeżość: pesto, sałatki z pomidorami, sosy kończone już po wyłączeniu palnika, zupy pomidorowe oraz pizza Margherita. Listki rwij lub tnij bezpośrednio przed dodaniem. Posiekana bazylia pozostawiona długo na desce szybko ciemnieje i traci część zapachu.

Oregano może gotować się dłużej. Dodaj je do sosu pomidorowego, pieczonych warzyw, pizzy Marinara, zapiekanek albo prostego pieczywa skropionego oliwą. Suszone oregano rozetrzyj lekko w dłoniach nad potrawą. Uwolnisz aromat bez rozdrabniania go na pył.

Rozmaryn najlepiej łączy się z pieczeniem. Kilka igieł wystarczy do ziemniaków, fasoli, focaccii, drobiu lub pieczonej dyni. Cała gałązka może aromatyzować potrawę podczas obróbki, ale przed podaniem należy usunąć twardą łodygę. Rozmaryn dobrze współpracuje z oliwą oraz czosnkiem, jednak łatwo dominuje delikatniejsze składniki.

Tymianek sprawdza się w sosach, zupach, duszonych warzywach, daniach z roślin strączkowych i mięsie. Jest bardziej dyskretny niż rozmaryn, dlatego można budować nim tło smaku. Tymianek cytrynowy warto wypróbować z rybami, cukinią, fasolką i lekkimi sosami na bazie oliwy.

Na domowym stole możesz połączyć własne zioła z prostymi włoskimi produktami: passatą lub pomidorami w kawałkach, makaronem, pesto, pieczywem, oliwą extra vergine i grissini. Nie chodzi o dodawanie wszystkich składników naraz. Sos pomidorowy z oregano może być osobnym daniem, a bazylia może pojawić się dopiero następnego dnia w pesto lub sałatce.

W sklepie takim jak smaki-italii.pl warto szukać produktów, które pozwalają porównać aromat świeżego zioła z gotową kompozycją. Pesto bazyliowe, pomidory z bazylią, oliwa aromatyzowana ziołami czy przekąski z rozmarynem pokazują, jak różnie można wykorzystać tę samą roślinę. Domowa bazylia nie musi konkurować z gotowym pesto, a świeży rozmaryn nie wyklucza grissini z rozmarynową nutą. Każdy z tych produktów może pełnić inną rolę przy stole.

Dobry plan pielęgnacji jest prosty. Codziennie sprawdzasz bazylię, ponieważ reaguje na brak wody najszybciej. Co kilka dni kontrolujesz wilgotność pozostałych doniczek. Raz w tygodniu oglądasz liście, obracasz rośliny i przycinasz młode końcówki. Raz na kilka tygodni oceniasz, czy korzenie mają jeszcze wystarczająco dużo miejsca.

• Wiosną: przesadź rośliny, rozpocznij regularne cięcie i stopniowo zwiększ podlewanie.
• Latem: chroń małe doniczki przed całkowitym wyschnięciem i zbieraj zioła regularnie.
• Jesienią: ogranicz nawożenie, wybierz najjaśniejsze miejsce i przygotuj zapas suszonych ziół.
• Zimą: podlewaj ostrożniej, obserwuj szkodniki i doświetlaj rośliny, jeśli wypuszczają słabe pędy.

Parapetowy zielnik uczy uważności. Bazylia szybko pokazuje, że potrzebuje wody. Rozmaryn przypomina, że więcej podlewania nie zawsze oznacza lepszą pielęgnację. Oregano pokazuje wartość suszenia, a tymianek zachęca do poznawania odmian, które mogą pachnieć zupełnie inaczej.

Nie musisz od razu kupować kilkunastu sadzonek. Zacznij od dwóch roślin, których naprawdę używasz. Ustaw je w jasnym miejscu, zapewnij odpływ wody i zbieraj liście regularnie. Gdy poznasz ich rytm, dodaj kolejną doniczkę. W ten sposób domowy zielnik staje się częścią codziennego gotowania, a nie krótkotrwałą dekoracją kuchni.

FAQ

Czy bazylia, oregano, rozmaryn i tymianek mogą rosnąć w jednej doniczce?
Lepiej posadzić bazylię osobno, ponieważ potrzebuje częstszego podlewania. Oregano, tymianek i młody rozmaryn można połączyć w dużej skrzynce z przepuszczalnym podłożem, ale rozmaryn z czasem będzie potrzebował więcej miejsca.

Jak często podlewać zioła na parapecie?
Podlewaj na podstawie wilgotności ziemi, a nie kalendarza. Bazylia powinna pozostać lekko wilgotna, natomiast podłoże oregano, rozmarynu i tymianku może wyraźniej przeschnąć pomiędzy podlewaniami.

Dlaczego bazylia ze sklepu szybko więdnie?
W jednej doniczce często rośnie wiele gęsto posadzonych siewek. Konkurują o światło, wodę i miejsce. Pomaga podzielenie kępy, przesadzenie jej do świeżego podłoża oraz regularne przycinanie wierzchołków.

Czy oregano jest obowiązkowe na włoskiej pizzy?
Nie. Oregano jest charakterystyczne dla pizzy Marinara, natomiast klasyczna Margherita otrzymuje świeżą bazylię.

Czy wszystkie odmiany tymianku mają cytrynowy aromat?
Nie. Wyraźnie cytrusowym zapachem wyróżniają się określone gatunki i odmiany, przede wszystkim tymianek cytrynowy. Zwykły tymianek pospolity ma bardziej klasyczny, ziołowy aromat.